Алматыға арналған практикалық нұсқаулық
Алматыдағы пәтерге ауа тазартқыш: смог пен PM2.5-тен қалай қорғануға болады
Смог кезінде тазартқышты жай ғана қосу жеткіліксіз. Нәтиже сырттағы ауа сапасына, бөлменің герметикалығына, құрылғы өнімділігіне, сүзгі күйіне және желдету тәртібіне байланысты.
Қысқаша: смог күшейген күні не істеу керек
- Тек терезеден көрінетін жағдайды емес, сыртқы ауаның ағымдағы көрсеткіштерін тексеріңіз.
- PM2.5 жоғары кезде, бөлме қатты ысып немесе ауа тарылмаса, көше жақтағы терезе мен есікті жабыңыз.
- Отбасы көп уақыт өткізетін бір бөлмені таңдап, тазартқышты тиісті жылдамдықпен қосыңыз.
- Үй ішінде бөлшек түзбеңіз: темекі шегуді, шам жағуды, қатты қуыруды және HEPA сүзгісі жоқ шаңсорғышпен тазалауды кейінге қалдырыңыз.
- Сыртқы ауа тазарған кезде бөлмені қысқа уақыт желдетіңіз: тазартқыш CO2-ні кетірмейді.
PM2.5 деген не және ол неге маңызды
PM2.5 — диаметрі 2,5 микрометрге дейінгі қалқыма бөлшектер. Олар тыныс алу жолдарының терең бөлігіне ене алады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы PM2.5 үшін жылдық орташа 5 мкг/м³ және тәуліктік орташа 15 мкг/м³ бағдарын көрсетеді. Бұл — халық денсаулығына әсерді бағалауға арналған ұсыныстар, бір сәттік «қауіпсіз/қауіпті» шекара емес.
Смог бір ғана заттан тұрмайды. Оның құрамында бөлшектермен бірге газ тәрізді ластағыштар болуы мүмкін. Сондықтан бөлмедегі PM2.5 азаюы барлық ластағыш толық жойылды дегенді білдірмейді.
Алматыдағы ауа сапасын қайдан қарау керек
Ресми мониторинг деректеріне және бірнеше сағаттағы өзгеріске қараңыз. Алматыда PM2.5-пен қатар басқа ластағыштар да бақыланады. Тазартқыштағы тұрмыстық датчик бөлме ішіндегі өзгерісті көруге пайдалы, бірақ ресми станцияны алмастырмайды: көрсеткішке орналасқан жері, ылғалдылық, тамақ пісіру және аэрозольдер әсер етеді.
Практикалық тексеру: сыртқы және бөлме ішіндегі мәндерді салыстырыңыз. Терезені жауып, тазартқышты қосқаннан кейін бөлмедегі көрсеткіш тұрақты төмендесе, режим тиімді. Өзгеріс болмаса, ашық терезені, құрылғы орнын, желдеткіш жылдамдығын және сүзгі күйін тексеріңіз.
Өнімділікті қалай таңдау керек: тек ауданға емес, CADR-ға қараңыз
«60 м² дейін» деген жазу сіздің бөлмеңіздегі ауаның сағатына неше рет тазаланатынын көрсетпейді. Есептеу формуласы:
қажетті CADR = аудан × төбе биіктігі × сағатына қажет тазарту саны.
| Бөлме | Төбе 2,7 м болғандағы көлем | 4 тазарту/сағ үшін CADR | 5 тазарту/сағ үшін CADR |
|---|---|---|---|
| 15 м² | 40,5 м³ | 162 м³/сағ | 203 м³/сағ |
| 20 м² | 54 м³ | 216 м³/сағ | 270 м³/сағ |
| 30 м² | 81 м³ | 324 м³/сағ | 405 м³/сағ |
Бұл шамамен есептеу. Жиһаз, ауа саңылаулары, ашық есіктер және ластанған сүзгі нақты нәтижені төмендетеді. Есіктер жабық бірнеше бөлмені бір құрылғы бірдей тазарта алмайды.
Смог кезінде қандай сүзгілеу қажет
- Алдын ала сүзгі ірі шаңды, шаш пен талшықты ұстайды.
- HEPA сүзгісі PM2.5 қоса алғанда ұсақ қалқыма бөлшектермен жұмыс істейді.
- Белсендірілген көмір кейбір иістер мен газ тәрізді қосылыстарға арналған, бірақ тұрмыстық көмір қабаты смогтағы барлық газды кетіруге кепілдік бермейді.
Адамдар бар кезде сүзгілеуді озондау режимінсіз қолданыңыз. Озон тыныс жолдарын тітіркендіреді; озондау функциясын тек нұсқаулыққа сай, адамдар, жануарлар мен өсімдіктер жоқ кезде қосып, кейін бөлмені желдету керек.
Тазартқышты қалай орналастыру және пайдалану керек
- Ауа жолын жаппаңыз. Кіріс және шығыс торларының маңын бос қалдырыңыз.
- Жоғары жылдамдықтан бастаңыз. PM2.5 төмендеген соң автоматты немесе тыныш режимге ауысуға болады.
- Бөлме есігін жабыңыз, егер ластану шыңында бір таза аймақ жасап жатсаңыз.
- Датчикті терезе, плита немесе тазартылған ауа ағынына қоймаңыз: ол тек сол нүктені көрсетеді.
- Сүзгіні тексеріңіз. Қызмет мерзімі жүктемеге байланысты. Шу, әлсіз ауа ағыны, иіс немесе нәтиженің нашарлауы — нұсқаулық бойынша тексеруге себеп.
Терезені қашан ашу керек
Тазартқыш бөлме ауасын сүзеді, бірақ желдетпейді және жиналған CO2-ні кетірмейді. Сыртта ластану жоғары кезде бақылаусыз ауа кіруін азайтыңыз, алайда температура мен ауа тарылуын қадағалаңыз. Сыртқы көрсеткіш жақсарғанда бөлмені желдетіп, содан кейін қарқынды сүзгілеуді қайта қосыңыз.
Ауа тазартқыш не істей алмайды
- қаладағы ластану көзін жоймайды;
- желдетуді алмастырмайды және CO2-ні азайтпайды;
- барлық газ тәрізді қоспаны толық кетірмейді;
- жабық есіктер арқылы бүкіл пәтерді бірдей тазартпайды;
- демікпе, жүрек-қан тамырлары немесе басқа созылмалы ауруы бар адамдарға дәрігер кеңесін алмастырмайды.
MOUNTAIN AIR GL-K180 сәйкес келе ме
GL-K180 үшін 420 м³/сағ дейін CADR, HEPA H13, көмір қабаттары және PM2.5 датчигі мәлімделген. Кестедегі есеп бойынша мұндай ауа ағыны төбесі 2,7 м, ауданы шамамен 30 м² бөлмеде сағатына беске жуық тазартуға сәйкес келеді. Бұл есепте ауа саңылаулары мен ластанған сүзгінің кедергісі ескерілмеген. Модельді пәтердің жалпы ауданына емес, нақты жұмыс істейтін бөлмеге сай таңдаңыз.
Жиі қойылатын сұрақтар
Ауа тазартқыш Алматы смогынан көмектесе ме?
Тиісті өнімділік, жабық терезе және жарамды сүзгі болғанда ол таңдалған бөлмедегі PM2.5 мөлшерін азайта алады. Бірақ смогтың барлық құрамын жоймайды.
Тазартқышты үнемі қосып қоюға бола ма?
Модель нұсқаулығы ұзақ жұмысқа рұқсат етсе, сүзгілеуді тұрақты немесе мүмкіндігінше ұзақ пайдалануға болады. Жылдамдықты датчикке, шуға және нақты нәтижеге қарай таңдаңыз.
Терезе жабық болса да PM2.5 неге өседі?
Бөлшектер саңылау мен желдету арқылы кіреді, сондай-ақ қуыру, шам жағу, темекі шегу, аэрозоль шашу және кейбір тазалау кезінде үй ішінде түзіледі.
Тазартқыш CO2-ні кетіре ме?
Жоқ. HEPA және көмір сүзгілері жиналған CO2 мәселесін шешпейді. Сыртқы ауа тазарған кезде ауа алмасу қажет.
Дереккөздер
Материал ДДҰ-ның ауа сапасы жөніндегі ұсынымдарына, EPA-ның тұрмыстық ауа тазартқыштар жөніндегі нұсқаулығына және Алматыдағы ауа мониторингі туралы ресми ақпаратқа негізделген.